کاظم رافتینیا درباره چالشها و الزامات دریافت یارانه توضیح داد: یارانه از کلمه “یاری کردن“ گرفته شده و هدف آن حمایت از گروههای مختلف جامعه است که به افراد واجد شرایط اعطا میشود. با استناد به قانون، تمام افراد متقاضی یارانه باید درخواست خود را ثبت کنند؛ اما این درخواستها پس از انجام ارزیابیهایی دقیق تأیید میشوند.
این ارزیابیها شامل شناسایی داراییها، درآمد خانوار، وضعیت اجتماعی و اقتصادی آنان است.
وی افزود: که وضعیت اقتصادی خانوارها براساس چند معیار سنجیده میشود. یکی از این معیارها گردش مالی سه سال گذشته خانوار است که وضعیت مالی آنها را مشخص میکند. همچنین نوع و مدل خودرو خانواده در روند امتیازدهی اثرگذار است؛ برای مثال، داشتن خودروی قدیمی مانند پیکان نسبت به خودرویی جدید نظیر پژو ۲۰۶ امتیاز کمتری دارد. شرایط شغلی افراد از دیگر مؤلفههای تأثیرگذار است؛ حقوق و دستمزد و داشتن بیمه در این ارزیابی نقش مهمی دارند. علاوه بر این، تعداد اعضای خانوار نیز دهک درآمدی آنها را مشخص میکند؛ هرچه تعداد اعضا بیشتر شود، دهک درآمدی پایینتر خواهد بود.
سن اعضای خانوار نیز تعیینکننده است؛ خانوارهای جوانتر ممکن است امتیاز بالاتری نسبت به خانوارهای مسنتر دریافت کنند. محل سکونت نیز بر امتیازدهی تأثیر دارد؛ زندگی در کلانشهر یا مناطق کمتر برخوردار نتایج متفاوتی دارد. مدیر امور حمایتی ادامه داد که افراد دارای معلولیت یا بیماریهای خاص ممکن است امتیاز منفی دریافت کنند که روی دهک درآمدی آنها اثرگذار است. به عنوان مثال، اگر یک خانوار فرد مبتلا به بیماری خاص یا معلولیت داشته باشد، امتیاز آنان کاهش مییابد و این موضوع توان اقتصادی خانواده را تحتالشعاع قرار میدهد. در نهایت، سیستم یارانهها با بهرهگیری از اطلاعات جامع اقتصادی هر خانواده امتیازات آنها را مرتب کرده و دهک درآمدیشان را مشخص میکند؛ این فرآیند تضمینکننده تخصیص یارانه به کسانی است که واقعاً به آن نیاز دارند.
رافتینیا توضیح داد: سیستم یارانه بر اساس امتیازات کسبشده خانوارها آنها را در دهکهای مختلف درآمدی تقسیمبندی میکند. اگر جمعیت کشور ۸۵ میلیون نفر فرض شود، هر دهک حدود ۸.۵ میلیون نفر را شامل میشود. بنابراین، امتیازات خانوارها از صفر تا ۸.۵ میلیون نفر مرتب شده و براساس این رتبهبندی در دهک مربوطه قرار میگیرند. برای مثال، کسانی که امتیازات پایینتری دارند در دهک یک قرار میگیرند و سایر امتیازهای بالاتر به دهکهای بالاتری منتقل میشود.
وی با اشاره به حذف یارانه سه دهک بالای درآمدی گفت: قرارگیری در دهک دهم لزوماً به معنای ثروتمند بودن یا زندگی لوکس نیست؛ بلکه نشاندهنده برتری امتیازی نسبت به دیگر خانوارهاست. به عبارت دیگر، اگر وضعیت خانواری نسبت به ۹۰ درصد جامعه بهتر باشد، ضعف اقتصادی سایر گروهها را نمایان میکند. کسانی که مایلاند بدانند چرا در دهک خاصی قرار گرفتهاند، میتوانند به سامانه حمایت وزارت تعاون به آدرس http://hemayat.mcls.gov.ir مراجعه کرده و وضعیت اقتصادی خود را بررسی کنند. در صورت مشاهده مغایرت اطلاعات، امکان اعتراض و گزارش مشکلات وجود دارد. برای مثال، اگر یکی از خودروهای خانواده فروختهشده باشد اما هنوز در سیستم ثبت باشد، لازم است اطلاعات بهروز شده و اصلاحات انجام گیرد تا از کاهش امتیاز خانوار جلوگیری شود. این فرآیند هر شش ماه یک بار صورت میگیرد. رافتینیا گردش مالی خانوار را یکی از سوالات پرتکرار مراجعات دانست و افزود که برخی افراد با بیان گردش مالی ۲۰۰ میلیون تومان ماهانه در سامانه اعتراض دارند؛ این در حالی است که سرپرستان این خانوار درآمد قابل توجهی ندارند. گردش مالی شامل محاسبه کل تراکنشهای اعضای خانواده است؛
دیدگاهتان را بنویسید