یک تیم از مرکز سرطان دانشگاه فلوریدا دریافته که تغییرات کوچک و نهفته در سلولهای خونی، که معمولاً با افزایش سن رخ میدهند، میتوانند عامل کلیدی در بروز این بیماریها باشند. این تغییرات که به عنوان “خونسازی کلونال” شناخته میشوند، زمانی اتفاق میافتد که سلولهای بنیادی مغز استخوان – سلولهایی که وظیفه تولید خون جدید را دارند – دچار جهشهای کوچک در DNA شوند. این جهشها معمولاً بیخطر هستند، اما گاهی اوقات یک سلول جهشیافته میتواند به سرعت رشد کرده و سیستم خونی را تصاحب کند. حدود یک دهم افراد مسن به این تغییرات دچار میشوند. پیشتر گمان میرفت که مشکلاتی مثل چاقی یا دیابت علت ایجاد این تغییرات در سلولهای خونی هستند، اما یافتههای تازه نشان میدهد که امکان دارد این جهشهای خونی عامل اصلی بروز چنین بیماریهایی باشند. برای بررسی این موضوع، تیم تحقیقاتی به سرپرستی بوون یان و اولگا گوریانوا، یک جهش شایع مرتبط با خونسازی کلونال را در سلولهای خونی موشهای سالم قرار دادند. نتیجه نشان داد که این موشها نهتنها اشتهای بیشتری پیدا کردند و وزنشان به سرعت افزایش یافت، بلکه سطح قند خونشان بالا رفت و علائم ابتدایی آسیبهای کبدی ظاهر شد. وقتی به این موشها رژیم غذایی پرچرب و پرقند داده شد، این اثرات شدیدتر شد و سلامتی آنها سریعتر رو به وخامت گذاشت. دانشمندان معتقدند این جهشهای پنهان میتوانند حتی پیش از ظهور علائم آشکار بیماری، افراد را به سمت مشکلات مزمن سوق دهند. اطلاع داشتن از این واقعیت میتواند رویکردها را برای جلوگیری از بیماریها تغییر دهد. در آینده، آزمایش خون سادهای ممکن است به شناسایی زودهنگام این تغییرات کمک کند. در این صورت، پزشکان قادر خواهند بود با ارائه توصیههایی برای اصلاح سبک زندگی مانند رژیمهای غذایی سالمتر یا فعالیت بدنی بیشتر، احتمال ابتلا به بیماریهای جدی را کاهش دهند. این اقدام نه تنها میتواند از مشکلات مانند دیابت جلوگیری کند بلکه خطر ابتلا به سرطان را نیز کاهش خواهد داد؛ چرا که چاقی اکنون یکی از بزرگترین عوامل قابل پیشگیری در بروز سرطان است. این تحقیقات که نتایج آن در نشریه «تحقیقات بالینی» منتشر شده، نگرش ما نسبت به پیری و بیماریهای مرتبط با آن را متحول میکند. دانشمندان همچنان مشغول تحقیق هستند تا سازوکار اثرگذاری این جهشها بر بدن را بهتر بفهمند و بررسی کنند که آیا داروهای موجود برای دیابت یا کاهش وزن میتوانند تأثیرات منفی این تغییرات را متوقف یا حتی معکوس کنند. گزارشها حاکی از آن است که اگر بتوانیم این تغییرات پنهان را زود تشخیص دهیم، شاید روزی بتوانیم زندگی سالمتری در دوران پیری داشته باشیم.
دیدگاهتان را بنویسید